Σημαντικό πρόβλημα δημιουργήθηκε με την υπόθεση ανέγερσης ναϊδρίου στον συνοικισμό του σιδηροδρομικού σταθμού από άστοχους χειρισμούς της δημοτικής αρχής Αιγινίου.
Συγκεκριμένα πριν λίγο καιρό συζητήθηκε στο Δ.Σ. αίτημα κατοίκων του συνοικισμού για παραχώρηση δημοτικής έκτασης στο συνοικισμό, προκειμένου να ανεγερθεί μικρός ναός περίπου 20 τετρ. Μέτρων. Οι κάτοικοι ζητούσαν χώρο σε συγκεκριμένο δημοτικό οικόπεδο. Αντ’ αυτού η δημοτική αρχή πρότεινε να παραχωρηθεί χώρος στην πλατεία - πάρκο του πολύκεντρου προκειμένου να ανεγερθεί εκεί ο ναός.
Στην πρόταση της αυτή επέμεινε, παρά τις παρεμβάσεις μας, όπου καταστήσαμε σαφές ότι κάτι τέτοιο είναι παράνομο και δεν επιτρέπεται από την νομοθεσία ακόμη και στην περίπτωση που, όπως ισχυρίστηκαν, η σχετική άδεια εκδοθεί από τη ναοδομία και όχι από την πολεοδομία.
Προχώρησε λοιπόν η δημοτική αρχή σε υπερψήφιση της πρότασης αυτής, όπου όμως συμπεριέλαβε στο τέλος, μετά από δική μας παρέμβαση, ότι οι όποιες διαδικασίες θα γίνουν σύμφωνα με το νόμο. Μειοψηφήσαμε οι δυο σύμβουλοι της παράταξης μας και ο κ. Μαλακόπουλος και ψηφίσαμε να ανεγερθεί στο παραπλήσιο δημοτικό οικόπεδο που ζήτησαν αρχικά οι κάτοικοι.
Μετά από την απόφαση αυτή όμως δημιουργήθηκε πρόβλημα στο συνοικισμό γιατί αφενός πολλοί κάτοικοι θεώρησαν ως ιδανική τη θέση στην πλατεία που πλέον προσφέρθηκε από το δήμο, άλλοι όμως αντιδρούν απαιτώντας ο χώρος να μη αλλάξει από το σημερινό του χαρακτήρα. Μάζεψαν μάλιστα (οι αντιδρώντες) υπογραφές όπου σημειώνουν τη διαφωνία τους και ανέθεσαν σε δικηγόρο να συντάξει έγγραφο προς τον δήμο όπου τεκμηριώνεται ότι είναι παράνομη η απόφαση του Δ.Σ. και δηλώνεται η απόφασή τους να κινηθούν νομικά κατά του δήμου σε περίπτωση που προχωρήσει σε υλοποίηση της απόφασης.
Από την πλευρά του δήμου, αντί να διερευνήσουν επιπλέον το θέμα και να αποφύγουν τις οξύνσεις στην μικρή κοινωνία του συνοικισμού, διαβεβαίωναν σε κάθε ευκαιρία πως ο ναός θα γίνει σε κάθε περίπτωση και πως όλα είναι νόμιμα και μάλιστα τοποθέτησαν και κορδέλα «οριοθέτησης» του σημείου όπου θα τοποθετηθεί ο ναός.
Προκειμένου να αποφύγουμε την περεταίρω άσκοπη και διχαστική εξέλιξη της υπόθεσης με τους κατοίκους να διαιρούνται σε δυο στρατόπεδα, που ανεύθυνα και με προφανή ψηφοθηρική λογική προωθούσε η δημοτική αρχή, ζητήσαμε από τον νομικό σύμβουλο του δήμου κ. Μπρουσκέλη  να γνωμοδοτήσει σχετικά με την υπόθεση, κάτι που έγινε πολύ σύντομα. Η γνωμοδότηση του νομικού συμβούλου του δήμου είναι σαφής: Η κατασκευή ναϊδρίου δεν επιτρέπεται από το νόμο σε πλατείες και πάρκα.
Παραθέτουμε παρακάτω ολόκληρη τη γνωμοδότηση του νομικού συμβούλου του δήμου.

 

Η ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Επί του ερωτήματος που μου ετέθη σχετικά με την ανέγερση ναϊδρίου επί του Ο.Τ. 16, εντός του σχεδίου πόλεως Αιγινίου, σας εκθέτω τα ακόλουθα:

Κατά το άρθρο 49 παρ. 1 του Ν. 998/1979 «Τα εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή πολεοδομικής ζώνης ή εντός οικιστικής περιοχής υφιστάμενα πάρκα, άλση και δενδροστοιχίαι, υπό  την επιφύλαξιν των εν άρθροις 48 παρ. 1 και 52 παρ. 1 προβλεπομένων, δεν δύνανται να μεταβάλουν προορισμόν ή χρήσιν».

Περαιτέρω, στο άρθρο 3 του Ν. 998/1979 "Περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας" (ΦΕΚ 289 Α΄) ορίζεται ότι: "4. Εις τας διατάξεις του παρόντος νόμου υπάγονται και αι εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών ευρισκόμεναι εκτάσεις, αι οποίαι καλύπτονται υπό δασικής βλαστήσεως φυσικώς ή τεχνητώς δημιουργουμένης (πάρκα ή άλση) ως και αι οπουδήποτε δημιουργούμεναι δενδροστοιχίαι ή δασικαί φυτείαι. 5. ... 6. Δεν υπάγονται οπωσδήποτε εις τας διατάξεις του παρόντος νόμου: α) ... ε)  Αι περιοχαί δια τας οποίας υφίστανται εγκεκριμένα έγκυρα σχέδια πόλεως ή καταλαμβάνονται υπό οικισμών προϋφισταμένων του έτους 1923 ή πρόκειται περί οικοδομησίμων εκτάσεων οικιστικών περιοχών του Ν. 947/1979 στ) ...". Επίσης στο άρθρο 4 του παραπάνω νόμου ορίζεται ότι: 1...2. ... Από της απόψεως της θέσεως των δασών και δασικών εκτάσεων εν σχέσει προς τους χώρους ανθρωπίνης εγκαταστάσεως και δραστηριότητος διακρίνονται: α) Πάρκα και άλση εντός των πόλεων ή των οικιστικών περιοχών.

Εξ άλλου, στο άρθρο 2 του Ν. 1337/1983 (ΦΕΚ 33Α΄) προβλέπεται ότι το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (Γ.Π.Σ.) περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων, την γενική εκτίμηση των αναγκών των πολεοδομικών ενοτήτων σε κοινόχρηστους χώρους, κοινωφελείς εξυπηρετήσεις κλπ. καθώς και την γενική πρόταση πολεοδομικής οργανώσεως των πολεοδομικών ενοτήτων, η οποία, σε συνάρτηση με τις ανωτέρω ανάγκες αναφέρεται στις χρήσεις γης, τα κέντρα, την πυκνότητα και τον μέσο συντελεστή δομήσεως. Δεν αποκλείεται όμως να καθορίζονται με το Γ.Π.Σ. και συγκεκριμένες χρήσεις γης σε συγκεκριμένες περιοχές. Οι ρυθμίσεις αυτές που περιέχονται στο Γ.Π.Σ., τόσο εκείνες που συνιστούν γενικούς ορισμούς και κατευθύνσεις όσο και οι ειδικότερες, που τυχόν έχουν περιληφθεί σε αυτό, είναι δεσμευτικές, όσον αφορά το περιεχόμενο της προβλεπόμενης από το άρθρο 6 του ίδιου νόμου πολεοδομικής μελέτης, που συνιστά το δεύτερο στάδιο του πολεοδομικού σχεδιασμού, κατά το οποίο συγκεκριμενοποιούνται οι πολεοδομικές ρυθμίσεις. Κατά το στάδιο αυτό καθορίζονται οι χρήσεις γης και οι σχετικοί περιορισμοί, απαγορεύσεις ή υποχρεώσεις (βλ. περίπτωση β΄ της παρ. 4 άρθρου 6).
Τέλος, με το από 5.3.1987 (ΦΕΚ 166 Δ΄) Π.Δ/γμα καθορίζεται σύστημα κατηγοριών χρήσεων γης εντός των περιοχών των γενικών πολεοδομικών σχεδίων, το οποίο οφείλει να ακολουθεί η καταρτίζουσα τα σχέδια πόλεως Διοίκηση (Σ.τ.Ε. 3756/2000). Στο άρθρο 9 του τελευταίου Δ/τος προβλέπεται κατηγορία με περιεχόμενο "ελεύθεροι χώροι - αστικό πράσινο". Εντός της κατηγορίας αυτής επιτρέπονται μόνον αναψυκτήρια, αθλητικές εγκαταστάσεις, πολιτιστικά κτίρια, χώροι σταθμεύσεως κοινού. Η κατηγορία αυτή είναι η αντίστοιχη της κατηγορίας "περιοχαί κοινόχρηστων χώρων κήπων αλσών..." του άρθρου 13 του προϊσχύσαντος π.δ/τος 81/1980 "περί ειδικών χρήσεων γης και ανωτάτων μεγεθών επιτρεπομένης εκμεταλλεύσεως οικοδομησίμων χώρων" (ΦΕΚ 27Α΄), εντός των οποίων επίσης προβλεπόταν από το αυτό άρθρο η ύπαρξη αθλητικών εγκαταστάσεων. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη ως προς τη συνταγματική απαγόρευση της επιδεινώσεως των συνθηκών διαβιώσεως, συνάγεται ότι τα άλση ή τα πάρκα που βρίσκονται σε κοινόχρηστο χώρο εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, αποτελούν βασικό στοιχείο της βιώσιμης πόλεως, και συνεπώς δεν επιτρέπεται η μείωση ή η αλλαγή του κύριου προορισμού τους καθώς και η de facto αναίρεση της λειτουργίας τους με την πρόβλεψη εντός αυτών άλλων χρήσεων και λειτουργιών, επιτρεπομένων μόνον χρήσεων και κτιρίων τέτοιου χαρακτήρος που να υποβοηθούν την απόλαυση του πρασίνου από το κοινό. Τέτοιες χρήσεις είναι οι αναφερόμενες στο ανωτέρω άρθρο 9 του Π.Δ. της 23.2.1987, οι οποίες όμως επιτρέπονται μόνο στον βαθμό και στην έκταση, που δεν αναιρούν την βασική πολεοδομική λειτουργία, δηλ. του πρασίνου.

Σχετική Νομολογία: ΣτΕ Ολομ. 2403/1997, 604/2002, ΣτΕ 2384/2005, ΣτΕ 1118/1993, ΣτΕ Ολ 3144/2004, ΣτΕ 1978/2002.

Συνεπώς στην προκειμένη περίπτωση, κατ’εφαρμογή των ανωτέρω διαλαμβανομένων και εφόσον πρόκειται περί χώρου χαρακτηρισμένου από το εγκεκριμένο σχέδιο πόλης ως πλατεία –πάρκο (κοινόχρηστος χώρος) η οποία όμως εν τοις πράγμασι και κατά την διαδρομή του χρόνου λόγω της υπάρξεως μεγάλων δένδρων (πεύκων) και πρασίνου έχει αποκτήσει τον χαρακτήρα του αστικού άλσους, η κατασκευή ναϊδρίου δεν εμπίπτει στις κατασκευές εκείνες που ο νόμος κατ’εξαίρεση επιτρέπει (αναψυκτήρια, αθλητικές εγκαταστάσεις, πολιτιστικά κτίρια) και θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή του προορισμού και της χρήσης του ως άλσους και χώρου πρασίνου.

Αιγίνιο 16-6-2010
Ο Νομικός Σύμβουλος